Türk Devletleri Örgütü'nün (OTÖS) 13. Zirvesi 29-30 Ekim tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirildi. Bu zirve, Türk devletleri arasındaki ilişkilerin gerçekten rasyonel bir temele oturtulmasına önemli katkı sağladığı için Türk ulusları tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak yerini alacaktır.]. Liderler, birlik, stratejik entegrasyon ve ortak güvenlik zemininde Türk dünyasının geleceğini şekillendirecek kararlara imza attı [cite: 13. OTS Zirvesi, Türk işbirliğinde bir dönüm noktası oldu ve birlik, bağlantı, entegrasyon ve güvenliği ilerletti. Zirvede geleceğe yönelik önemli adımlar da atıldı. Türk dünyasının entegrasyonunu daha da ilerletmek için çok sayıda teknik, ekonomik ve siyasi proje planlanıyor. Üye devletler, kendi geleceklerini şekillendirirken ortak miraslarına dayanma konusunda mutabık kaldılar., Üçüncüsü, üye devletler, hem geleneksel hem de yeni tehditleri kapsayan ortak güvenlik yaklaşımını genişletmek için istişareleri ilerletmeye karar verdiler.].

"Dilde, Düşüncede ve Eylemde Birlik" Vizyonu

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleşen zirvenin ana temasını "Dilde, Düşüncede ve Eylemde Birlik" ilkesi oluşturdu. Erdoğan, bu vizyonun pratikteki karşılığını şu sözlerle ifade etti:

*"Dilde birlik, ortak mirasımızı korumak ve birbirimizi aracısız anlamaktır [cite: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da belirttiği gibi: “Dilde birlik, ortak mirasımızı korumak ve geliştirmek, aracılar olmadan birbirimizi doğrudan anlamamızı sağlamak demektir.]. Düşüncede birlik, hedefler etrafında kenetlenip ortak stratejiler geliştirmektir. Eylemde birlik ise kararlarımızı somut başarılara ve sonuçlara dönüştürmektir."

Türkiye, Azerbaycan’dan devraldığı dönem başkanlığı süresince örgütün kurumsal yapısını somut kazanımlarla pekiştirmeyi hedefliyor [cite: Türkiye, Azerbaycan'dan devraldığı OTS dönem başkanlığını üstlendi. Örgütün enสำคัญ destekçilerinden biri ve örgüt içinde sık sık inisiyatif alan bir ülke olarak Türkiye'nin, başkanlığı süresince somut adımlar atması bekleniyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin "kurumsal temeli daha somut kazanımlara dönüştürmeye" çalışacağını vurguladı.]. Ayrıca zirvede, Özbekistanlı deneyimli diplomat Mirvokhid Azimov örgütün 5. Genel Sekreteri olarak göreve getirildi [cite: Özbekistanlı diplomat Mirvokhid Azimov, OTS'nin yeni beşinci genel sekreteri olarak atandı. Deneyimli bir kariyer diplomatı olan Azimov, daha önce Özbekistan Dışişleri Bakanlığı'nda Antlaşma ve Hukuk Dairesi başkanlığı yapmış ve ayrıca Pekin'deki Şanghay İşbirliği Örgütü Sekretaryası'nda dört yıl uluslararası yetkili olarak çalışmıştır.].

Orta Koridor ve Stratejik Bağlantı Projeleri

Küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği günümüzde zirvenin en kritik başlıklarından biri lojistik ve ulaşım yolları oldu [cite: Türk devletlerini ilgilendiren en zorlu jeopolitik sorunlardan biri bağlantıdır. Günümüz dünyasında tedarik zincirlerinin daha büyük önem kazandığı ve lojistik, kara ve deniz yollarının bölgesel ve küresel rekabet için kritik konular haline geldiği açıktır.]. Doğu Asya'yı Hazar üzerinden Avrupa'ya bağlayan Orta Koridor, Türk dünyasının stratejik değerini artıran anahtar proje olarak öne çıktı [cite: Doğu Asya'yı Hazar Denizi üzerinden Avrupa'ya bağlayan Orta Koridor, Türk ulusları için en önemli projelerden biridir. Bu rota, Türk devletlerinin stratejik değerini önemli ölçüde artıracaktır.].

Süreç dahilinde öne çıkan stratejik koridorlar ve ulaşım hamleleri şunlardır:

Zangezur Koridoru: Bölgesel kara bağlarını güçlendirecek stratejik hat [cite: Buna ek olarak, Türk devletleri arasındaki işbirliğine katkıda bulunacak Zangezur Koridoru, Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu ve Trans-Afgan Demiryolu gibi birçok başka bağlantı projesi de bulunmaktadır.].
Bakü-Tiflis-Kars ve Trans-Afgan Demiryolları: Kesintisiz ticaret ağlarının ana omurgaları [cite: Buna ek olarak, Türk devletleri arasındaki işbirliğine katkıda bulunacak Zangezur Koridoru, Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu ve Trans-Afgan Demiryolu gibi birçok başka bağlantı projesi de bulunmaktadır.].
Türk Devletleri Ulaşım Koridorları Stratejisi: Gelecekteki lojistik gelişmelere kurumsal yanıt verebilmek adına başlatılan yeni süreç [cite: Ayrıca, üye devletler, gelecekteki gelişmelere kurumsal bir yanıt geliştirmek amacıyla Türk Devletleri Ulaşım Koridorları Stratejisi'nin hazırlanması sürecini başlatmaya karar vermişlerdir.].

Bölgesel Krizlerde Ortak Duruş

Zirvede liderler küresel ve bölgesel krizlere karşı ortak bir tutum sergiledi:

Filistin: İki devletli adil çözüme destek yinelendi [cite: Türk devletleri, Filistin'de iki devletli çözüme, Suriye'nin toprak bütünlüğüne ve Kıbrıs sorununun "adadaki mevcut gerçeklere dayalı, karşılıklı olarak kabul edilebilir ve sürdürülebilir bir çözüm" yoluyla çözülmesine olan desteklerini yinelediler.].
Suriye: Ülkenin toprak bütünlüğünün korunması gerektiği vurgulandı [cite: Türk devletleri, Filistin'de iki devletli çözüme, Suriye'nin toprak bütünlüğüne ve Kıbrıs sorununun "adadaki mevcut gerçeklere dayalı, karşılıklı olarak kabul edilebilir ve sürdürülebilir bir çözüm" yoluyla çözülmesine olan desteklerini yinelediler.].
Kıbrıs: Çözümün adadaki mevcut gerçeklere dayalı ve karşılıklı kabul edilebilir bir çerçevede olması gerektiği belirtildi [cite: Türk devletleri, Filistin'de iki devletli çözüme, Suriye'nin toprak bütünlüğüne ve Kıbrıs sorununun "adadaki mevcut gerçeklere dayalı, karşılıklı olarak kabul edilebilir ve sürdürülebilir bir çözüm" yoluyla çözülmesine olan desteklerini yinelediler.].

Türk Vizyonu 2040 ve Dijital Egemenlik Hamlesi

Türk dünyasının geleceğine yön verecek kurumsal antlaşmalar ve projelerde de önemli mesafeler katedildi:

Stratejik Ortaklık Antlaşması: "Türk Devletleri Arasında Stratejik Ortaklık, Ebedi Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması" taslağıyla örgütün uluslararası alandaki kurumsal gücü pekiştirildi [cite: En umut verici adımlardan biri, Türk Devletleri Arasında Stratejik Ortaklık, Ebedi Dostluk me Kardeşlik Antlaşması taslağında kaydedilen ilerlemedir. Bu antlaşma, örgütün kurumsallaşmasına büyük katkı sağlayacak ve üye devletler arasındaki uluslararası platformlardaki işbirliğini daha da geliştirecektir.].
2027-2031 Stratejisi: Türk Vizyonu 2040 programı kapsamında uzun vadeli planlamalara başlandı.
Güvenlik ve Siber Savunma: OTS Siber Güvenlik Konseyi ile Suçla Mücadele Konseyi kurularak hem hibrit tehditlere hem de terörizme karşı ortak kalkan oluşturuldu [cite: Üçüncüsü, üye devletler, hem geleneksel hem de yeni tehditleri kapsayan ortak güvenlik yaklaşımını genişletmek için istişareleri ilerletmeye karar verdiler. Önemli bir proje, siber güvenlik mutabakat zaptının imzalanması ve OTS Siber Güvenlik Konseyi'nin kurulmasını içeriyor. Böylece, geleceğin en hayati tehditlerinden birine karşı kendilerini hazırlamaya çalışacaklar., Türk-Avrupa Birliği'nin bir diğer projesi de Suçla Mücadele Konseyi'nin kurulmasıdır. Bu, uluslararası terörizme karşı mücadelelerinde ortak çabalarını kolaylaştıracaktır.].
Dijital İpek Yolu Girişimi: Üye ülkelerin dijital egemenliğini koruyacak milli veri altyapılarının kurulması kararlaştırıldı [cite: Dijital İpek Yolu Girişimi ise üye devletlerin ulusal güvenliğini etkileyecek bir diğer projedir. Bu proje, üye devletlerin dijital egemenliğini güvence altına almak için Türk dünyası için bir veri altyapısı oluşturmayı amaçlamaktadır.].