Prof. Dr. Ahmet Akgündüz, eski Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Mehmet Görmez'in kurucusu olduğu İslam Düşünce Enstitüsü'nde ders veren Muhammed Muhtar Şankiti hakkında sert açıklamalarda bulundu. Akgündüz, modernist ve müsteşrik (oryantalist) fikirlere sahip olduğunu iddia ettiği Şankiti'nin, İstanbul'da yeni kurulan İslam Üniversitesi'nde istihdam edilmemesi gerektiği konusunda uyarılarda bulundu.

"Siyasi İlahlaştırma" İddiası ve Tarihsel Eleştiriler

Akgündüz'ün değerlendirmelerine göre, Şankiti'nin fikirleri teolojik bir Ehl-i Sünnet eleştirisinden ziyade, modern siyasi yaklaşımlar, tarihsel okumalar ve fıkıh metodolojisi etrafında şekilleniyor. Yöneltilen eleştirilerin odağında şu başlıklar yer alıyor:

• Geçmiş Yönetimlere "Putperestlik" Suçlaması: Şankiti, İslam tarihindeki otoriter yönetim biçimlerini eleştirerek mutlak itaati "siyasi putperestlik" olarak tanımlıyor. Akgündüz, Emevi ve Abbasi sonrası saltanat uygulamalarına yönelik bu radikal çıkışın, özellikle Selçuklu ve Osmanlı dönemlerini hedef aldığını belirtiyor.

• İslam ve Demokrasi Tartışması: Şankiti'nin İslam'ı salt demokratik süreçler ve anayasal meşruiyet ile uyumlu gösterme çabası muhafazakâr çevrelerce eleştiriliyor. Akgündüz, demokrasinin siyasi bir sistem, İslam'ın ise hayatın her yönünü kapsayan bir din olduğunu vurgulayarak bu iki kavramın tamamen aynı sayılamayacağının altını çiziyor.

• Sasani Etkisi ve Fıkıh Metodolojisi: Klasik fıkıh birikiminin "Sasani düşüncesinin Müslüman aklını işgal etmesiyle" şekillendiğini savunan Şankiti, geleneksel fıkıh usulünü ve mezhep otoritesini reddetmekle suçlanıyor.

Fıkıh Mezheplerinin Sınırlarını Aşan Görüşler

Metne göre Şankiti, Batı'da yaşayan Müslümanlar için öne sürdüğü "Müslüman Azınlıklar Fıkhı" kavramında şeriatın amaçları (makasıd-ı şeria) eksenli esnek yorumlar yapıyor. Aynı zamanda dinden dönme (irtidat) cezasını sadece siyasi bir suç kapsamında değerlendirmesi, geleneksel çevreler tarafından dini hükümlerin sınırlarını aşmak ve tahrifat olarak nitelendiriliyor.

"İstanbul İslam Üniversitesi'nde İstihdam Edilmemeli"

Şankiti'nin itikadi meselelerden ziyade siyasi-sosyolojik ve fıkhi konularda statükocu çevrelerle çatıştığını belirten Akgündüz, açıklamasını net bir çağrı ile sonlandırdı. Müsteşriklere benzer fikirler savunduğunu belirttiği Muhammed Muhtar Şankiti'nin, yeni açılan İstanbul İslam Üniversitesi kadrosuna kesinlikle dahil edilmemesi gerektiğini ifade etti.