Türkiye’nin bilim yolculuğunda Rize’den gurur verici bir haber geldi. Rize TOBB Fen Lisesi öğrencileri, matematik dünyasının en prestijli platformlarından biri olan OEIS (Tam Sayı Dizileri Ansiklopedisi) literatürüne girmeyi başararak dünya çapında bir keşfe imza attı.
Geometriden Siber Güvenliğe Uzanan Matematiksel Devrim
-
sınıf öğrencileri Elif Beyza Özer ve İrem Yıldız, danışman öğretmenleri Oğuz Serdar Uzunlar rehberliğinde yürüttükleri iki yıllık çalışmanın meyvesini aldı. Genç araştırmacılar, özel üçgenlerin geometrik bağıntılarından yola çıkarak asal sayıların yoğunlaştığı gizemli bir bölgeyi tespit ettiler.
GAP Formülü ve Pell Denklemleri ile Gelen Başarı
Öğrenciler, keşiflerini somutlaştırmak için Geometrik Asal Polinom (GAP) adını verdikleri özgün bir formül geliştirdiler. Bu formülü klasik Pell denklemleriyle birleştiren ekip, sayıları tek tek denemek yerine devasa sayı alanlarına doğrudan ulaşabilen hızlı ve güçlü bir algoritma ortaya koydu.
11.329 Basamaklı Dev Asal Sayı: Neden Önemli?
Keşfedilen 11 bin 329 basamaklı asal sayı, sadece teorik bir başarı değil, aynı zamanda pratik bir uygulama değeri taşıyor. Günümüzde dijital dünyanın anahtarı olan kriptografi (şifreleme sistemleri) ve siber güvenlik, çok büyük asal sayıların çarpanlarına ayrılmasındaki zorluğa dayanıyor.
-
Hızlı Algoritma: Geliştirilen yöntem, büyük asal sayılara çok daha verimli bir şekilde ulaşılmasını sağlıyor.
-
Dijital Güvenlik: Bu tür dev asal sayılar, geleceğin şifreleme protokollerinde temel taş rolü oynayabilir.
"Hedefimiz Makale Yazarak Kalıcı Hale Getirmek"
Projenin mimarlarından İrem Yıldız, geometriden asal sayılar teorisine uzanan bu sürecin kendileri için heyecan verici bir sürpriz olduğunu belirtirken; Elif Beyza Özer ise iki yıllık emeğin dünya literatüründe karşılık bulmasından dolayı büyük bir motivasyon kazandıklarını ifade etti. Genç matematikçilerin şimdiki hedefi, bu keşfi akademik bir makaleye dönüştürerek kalıcılaştırmak.
"Matematik Birikimli İlerleyen Bir Bilimdir"
Danışman öğretmen Oğuz Serdar Uzunlar, öğrencilerinin siber güvenlik alanında potansiyel uygulama değeri taşıyan bir algoritma geliştirdiklerini vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
"Bugün atılan bu küçük adım, ileride siber güvenlik dünyasında büyük bir etki yaratabilir. Öğrencilerimizle gurur duyuyoruz."
OEIS Nedir?
Tam Sayı Dizileri Ansiklopedisi (OEIS), dünya çapındaki matematikçilerin ve bilim insanlarının başvurduğu, binlerce sayı dizisini barındıran uluslararası bir veri tabanıdır. Bir çalışmanın buraya kabul edilmesi, o çalışmanın özgünlüğünün ve matematiksel değerinin küresel ölçekte tescillenmesi anlamına gelir.
